Interview met Arno Visser

Hier zijn wij!

De rapporten die de Algemene Rekenkamer in de loop der jaren over vastgoed heeft geschreven worden soms opgevat als kritisch en streng, maar de soms pijnlijke en lastige nauwgezetheid is nodig. In het geval van vastgoed gaat er veel publiek geld om in zowel financiering als in ‘de stenen’. De Algemene Rekenkamer doet onderzoek naar vastgoed, omdat er ruimte gezien wordt in het verbeteren van het functioneren van de overheid.

We hebben het over een groot maatschappelijk belang. De besteding van het belastinggeld dat alle inwoners van dit land afdragen in het vertrouwen dat dit goed, rechtmatig en doelmatig besteed wordt. Daarbij past dat er ook pijnlijke conclusies getrokken mogen worden, als die nodig zijn. De tweede reden is, dat vastgoed niet makkelijk is. En dan helpt transparantie. Maar hoe krijg je iets logs als vastgoedbeheer transparant? En waarom is vastgoedbeheer zo moeilijk? Tijd om president van de Algemene Rekenkamer Arno Visser eens aan de tand te voelen.

Wat valt er volgens u nog te winnen in het publieke vastgoed?
‘De winst valt langs twee lijnen te behalen. Je hebt het strategisch vastgoedbeleid: wat doen we waar en hoe? En hoe transformeren we op een goede manier? Daarbij is het erg belangrijk om bij de tijd te blijven. Hoe kun je het beste innoveren op gebied van duurzaamheid? De andere lijn gaat vooral over vastgoedbeheer. Als je bedenkt dat het Rijksvastgoedbedrijf jaarlijks een miljard omzet maakt, dan is één of twee procent verbetering in efficiency meteen groot geld.’

Waarom is vastgoed eigenlijk niet gemakkelijk?
‘Het is enerzijds groot, en anderzijds ook nog eens niet wendbaar. Aan elk besluit zitten legio consequenties vast, en dat voor vele jaren. Daarbij heeft vastgoed veel dimensies. Ogenschijnlijk simpel beheer en onderhoud, maar ook een keur aan strategische vraagstukken. Wat misschien nog wel het interessantste is: gebouwen hebben een ziel. Dat maakt zoiets als vastgoed in de publieke sector een spannende opgave, want een gebouw roept emoties op bij mensen. Vanochtend liep ik met iemand hier door het Muntgebouw, en toen viel ons een aantal interventies in het gebouw op. Dat deed iets met haar. Zo werkt het bij ons mensen. Maar tegelijkertijd kun je geen louter emotionele beslissingen nemen. Precies dit kruisvlak is een moeilijke voor ons als Rekenkamer, want we moeten met beide zaken rekening houden. De goede beslissing heeft voor de gebruiker ook een emotionele kant. Ik streef ernaar, en wij als Rekenkamer, onderwerpen zo te brengen dat ze voor het publiek toegankelijk worden. Transparantie is ook toegankelijk maken: niet oversimplificeren, maar zeker niet in je kleine groepje blijven.’

U haalde in uw speech Het Bureau van Voskuil aan. Hoe krijgt men iets dat voelt als een 7-delige romancyclus van 5000 pagina’s eigenlijk in een handreiking van dertig pagina’s?
‘We zeggen niet dat het onderwerp van vandaag gemakkelijk is, maar vanuit simpele vragen komen we echt wel uit bij de lastige onderwerpen. Kinderen stellen vaak de beste vragen, nietwaar? We moeten dus de “waaromvraag” blijven stellen. Mensen doen vaak vandaag dingen op een bepaalde manier, omdat ze dat gisteren ook zo deden. We stellen daar vragen bij. Hoe kun je innoveren? Hoe kun je jezelf opnieuw uitvinden? Wie de vorm beheert, is de inhoud meester. Als je er in slaagt om de vorm te beheersen, dan kun je ook stappen maken in het communiceren van de inhoud. En dat is waar het vandaag precies om gaat. Ook wij vinden onszelf opnieuw uit. Vandaar een handreiking van dertig pagina’s, die voor iedereen leesbaar is.’

Wat hoopt de Rekenkamer te bereiken met een dag als vandaag?
‘We gaan vandaag mensen bij elkaar brengen, we zijn niet meer het klassieke instituut dat na een half jaar studie een papieren product levert. We zijn tegenwoordig veel meer bezig met het leveren van allerlei vormen van producten. Een dag als vandaag is ook een product: expertise bijeenbrengen waardoor verbetering mogelijk is. Het maatschappelijk belang van vastgoed vraagt om een goed beheer en een goede verantwoording. In de woorden van de weduwe van Voskuil, die zelf ook met meedogenloze precisie werd neergezet in zijn werk: “Hier zijn wij! Je moet ervoor uitkomen wat je gedaan hebt en wie je bent. Rekenschap geven, verantwoording afleggen.”’

Lees hier de volledige toespraak van Arno Visser

Hanneke Hendrix
Voeg toe aan selectie